Lương cơ sở 2026 đang là chủ đề nóng được nhiều cán bộ, công chức, viên chức và người lao động quan tâm, đặc biệt sau khi Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 206-KL/TW ngày 10/11/2025. Việc điều chỉnh này không chỉ giúp cải thiện thu nhập mà còn kéo theo hàng loạt thay đổi về chế độ bảo hiểm, trợ cấp và lương hưu. Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang phục hồi sau đại dịch và đối mặt với lạm phát, việc tăng lương cơ sở được kỳ vọng sẽ hỗ trợ đời sống người dân, thúc đẩy tiêu dùng nội địa và ổn định xã hội. Dựa trên các nguồn thông tin chính thức việc tăng lương cơ sở 2026 sẽ được thực hiện sớm trong năm, mang lại lợi ích thiết thực cho hàng triệu người.

Lương Cơ Sở Là Gì Và Vai Trò Của Nó Trong Hệ Thống Tiền Lương Việt Nam

Trước khi đi sâu vào lương cơ sở 2026, hãy làm rõ khái niệm này để bạn dễ hình dung. Lương cơ sở là mức lương tối thiểu làm cơ sở để tính toán bảng lương, phụ cấp và các chế độ khác cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và một số đối tượng khác trong khu vực công. Theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, lương cơ sở hiện hành từ ngày 1/7/2024 là 2.340.000 đồng/tháng. Con số này không phải là mức lương thực nhận mà là "nền tảng" để nhân với hệ số lương theo ngạch bậc, chức vụ.

Vai trò của lương cơ sở rất quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Tính toán lương tháng, phụ cấp và các khoản trích nộp như bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).
• Các khoản trợ cấp xã hội, lương hưu và ưu đãi người có công.
• Mức hoạt động phí, sinh hoạt phí theo quy định pháp luật.

Trong hệ thống tiền lương Việt Nam, lương cơ sở được điều chỉnh định kỳ dựa trên chỉ số giá tiêu dùng (CPI), tăng trưởng kinh tế và khả năng ngân sách nhà nước. Ví dụ, trong giai đoạn 2019-2023, do ảnh hưởng của COVID-19, lương cơ sở giữ nguyên ở mức 1.490.000 đồng/tháng suốt 4 năm, dẫn đến áp lực tài chính cho nhiều gia đình. Đến năm 2024, mức tăng lên 2.340.000 đồng đã giúp cải thiện thu nhập trung bình khoảng 20-30% cho đối tượng áp dụng, theo báo cáo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Xem thêm: 5 Thay Đổi Lớn Về Bảo Hiểm Thất Nghiệp 2026 Từ 1/1

Lương Cơ Sở 2026 Tăng Bao Nhiêu?

Hiện tại, mức tăng cụ thể của lương cơ sở 2026 chưa được công bố chính thức, vì Chính phủ đang chờ quyết định cuối cùng từ cấp có thẩm quyền. Tuy nhiên, dựa trên Kết luận số 206-KL/TW của Bộ Chính trị và Công văn số 38/TTg-QHĐP của Thủ tướng Chính phủ, việc điều chỉnh sẽ được thực hiện trong quý I/2026, cụ thể là tháng 3. Mức tăng dự kiến sẽ dựa trên các yếu tố như CPI năm 2025 (dự báo khoảng 4-5% theo Ngân hàng Nhà nước), tăng trưởng GDP (mục tiêu 6-7%) và khả năng cân đối ngân sách.

Từ lịch sử, các đợt tăng thường dao động từ 7-30%. Ví dụ, đợt tăng năm 2024 là 540.000 đồng (tăng 30% từ 1.800.000 đồng). Nếu áp dụng tỷ lệ tương tự, lương cơ sở 2026 có thể lên khoảng 2.800.000-3.000.000 đồng/tháng, nhưng con số chính xác sẽ được quy định trong Nghị định mới do Bộ Nội vụ chủ trì soạn thảo. Theo Dân Trí và Thư Viện Pháp Luật, mức tăng này nhằm bù đắp lạm phát và đảm bảo thu nhập thực tế không bị giảm sút.

Điều quan trọng là sau năm 2026, lương cơ sở sẽ dần bị bãi bỏ theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 và Kết luận 83-KL/TW năm 2024. Thay vào đó, hệ thống sẽ chuyển sang 5 bảng lương mới và 9 chế độ phụ cấp, tập trung vào hiệu suất làm việc và vị trí công việc, giúp minh bạch hơn.

Đọc ngay: Cách Tính Thuế TNCN 2026 Mới Nhất Dành Cho Người Lao Động

Thời Gian Áp Dụng Tăng Lương Cơ Sở 2026

Thời gian áp dụng là yếu tố then chốt mà nhiều người đang chờ đợi. Theo Kết luận 206-KL/TW ngày 10/11/2025 và Nghị quyết 265/2025/QH15 của Quốc hội, việc tăng lương cơ sở 2026 sẽ chính thức từ tháng 3/2026. Bộ Nội vụ được giao phối hợp với các bộ ngành xây dựng dự thảo nghị định sửa đổi, báo cáo Chính phủ trước quý I.

Cụ thể:

• Tháng 1-2/2026: Hoàn thiện văn bản pháp lý và phê duyệt mức tăng.
• Tháng 3/2026: Áp dụng, kèm theo chi trả gộp lương hưu, trợ cấp BHXH cho tháng 2 và 3 ở một số địa phương như Hà Nội.
• Sau tháng 3: Theo dõi và điều chỉnh nếu cần, dựa trên tình hình kinh tế.

Việc áp dụng sớm trong năm giúp người lao động nhanh chóng nhận lợi ích, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán 2026. Theo báo Lao Động, một số tỉnh thành như Hà Nội đã lên kế hoạch chi thêm quà Tết cho người cao tuổi, với mức 700.000 đồng cho nhóm 70-85 tuổi, hoàn thành trước ngày 2/2/2026.

Đối Tượng Áp Dụng Tăng Lương Cơ Sở 2026

Không phải ai cũng được hưởng tăng lương cơ sở 2026. Đối tượng chính bao gồm:

• Cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) từ Trung ương đến địa phương.
• Lực lượng vũ trang (quân đội, công an).
• Người lao động trong khu vực công, bao gồm giáo viên, y bác sĩ, nhân viên hành chính.
• Người nghỉ hưu, hưởng trợ cấp BHXH, trợ cấp xã hội và ưu đãi người có công.

Tổng số đối tượng ước tính khoảng 10-15 triệu người, theo dữ liệu từ Bộ Nội vụ. Khu vực tư nhân không trực tiếp áp dụng lương cơ sở, nhưng có thể gián tiếp ảnh hưởng qua mức lương tối thiểu vùng (dự kiến tăng song song). Ví dụ, doanh nghiệp nhà nước sẽ điều chỉnh bảng lương dựa trên mức mới này.

Các Thay Đổi Liên Quan Đến Lương Cơ Sở 2026

Việc tăng lương cơ sở 2026 kéo theo hàng loạt thay đổi, ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày. Dưới đây là các khoản chính được điều chỉnh, dựa trên Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Luật Việc làm 2025 và Nghị định 188/2025/NĐ-CP:

• Lương hưu và trợ cấp BHXH: Tăng tương ứng với mức lương cơ sở mới. Ví dụ, trợ cấp mai táng bằng 10 lần lương cơ sở (hiện khoảng 23.400.000 đồng, sẽ tăng nếu lương cơ sở lên).
• Đóng BHXH, BHYT, BHTN: Mức đóng tăng vì tính trên tiền lương tháng (gắn với hệ số lương cơ sở). Điều này giúp quỹ bảo hiểm bền vững hơn nhưng có thể làm giảm thu nhập ròng ban đầu.
• Bảo hiểm y tế tự nguyện:

+ Học sinh, sinh viên: 4,5% mức tham chiếu (bằng lương cơ sở), Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50%.

+ Hộ gia đình: Người thứ nhất 4,5% lương cơ sở, người thứ hai 70%, thứ ba 60%, thứ tư 50%, từ thứ năm 40%.

• Trợ cấp xã hội và ưu đãi người có công: Tăng để bù đắp chi phí sinh hoạt, theo Kết luận 206.
• Các khoản không tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN): Một số trợ cấp như mai táng phí, trợ cấp thất nghiệp không bị tính thuế, giúp giảm gánh nặng tài chính.

Nếu lương cơ sở tăng 20%, các khoản trợ cấp có thể tăng thêm 500.000-1.000.000 đồng/tháng cho người nghỉ hưu, góp phần giảm nghèo ở khu vực nông thôn.

Xem ngay: Cách Tính Lương Hưu BHXH Tự Nguyện Mới Nhất 2026

Lịch Sử Thay Đổi Lương Cơ Sở Trong 30 Năm Qua

Để hiểu rõ hơn về lương cơ sở 2026, hãy nhìn lại lộ trình 30 năm (từ 2006 đến nay), với 14 lần điều chỉnh chính:

• 2006: Từ 350.000 đồng lên 450.000 đồng (tăng 100.000 đồng).
• 2008: Lên 540.000 đồng (tăng 90.000 đồng).
• 2009-2013: Tăng dần đến 1.050.000 đồng (mức tăng cao nhất 220.000 đồng năm 2012).
• 2013-2019: Từ 1.150.000 đồng lên 1.490.000 đồng.
• 2019-2023: Giữ nguyên do COVID-19.
• 2023: Lên 1.800.000 đồng (tăng 310.000 đồng).
• 2024: Lên 2.340.000 đồng (tăng 540.000 đồng, đợt cao nhất).

Lộ trình này phản ánh chính sách linh hoạt của Chính phủ, ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô. Theo Lao Động, các đợt tăng thường đi kèm với cải cách hành chính, giúp nâng cao năng suất lao động.

Lộ Trình Tương Lai Sau Năm 2026

Sau lương cơ sở 2026, hệ thống tiền lương sẽ chuyển đổi lớn. Theo Nghị quyết 27-NQ/TW, lương cơ sở bị bãi bỏ từ năm 2027, thay bằng mức tham chiếu không thấp hơn hiện tại. Sẽ có 5 bảng lương mới (chuyên môn, lãnh đạo, lực lượng vũ trang...) và 9 phụ cấp dựa trên hiệu suất. Điều này khuyến khích cạnh tranh, giảm phụ thuộc vào ngân sách, và phù hợp với kinh tế số.

Tác động kinh tế: Tăng lương có thể đẩy CPI lên 0,5-1%, nhưng thúc đẩy tăng trưởng tiêu dùng khoảng 2-3%, theo phân tích từ Ngân hàng Thế giới.

Tóm lại, lương cơ sở 2026 sẽ tăng từ tháng 3, mang lại lợi ích cho hàng triệu người nhưng cũng đòi hỏi lập kế hoạch tài chính cá nhân. Nếu bạn là công chức hoặc người nghỉ hưu, đây là cơ hội để cải thiện thu nhập, nhưng hãy cân nhắc tiết kiệm vì các khoản đóng bảo hiểm cũng tăng. Theo dõi HR1Jobs để có thêm thông tin cần thiết khác!