Trong thời đại số hóa ngày nay, thu thập dữ liệu cá nhân đã trở thành hoạt động phổ biến của mọi ứng dụng, website và dịch vụ trực tuyến. Từ thông tin đăng ký tài khoản đến hành vi duyệt web, mọi dữ liệu của bạn đều có thể được ghi nhận và xử lý. Tuy nhiên, ít người nhận thức đầy đủ về quyền lợi của mình trước những hoạt động này. Hiểu rõ các quyền liên quan đến thu thập dữ liệu cá nhân không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền riêng tư mà còn trao quyền kiểm soát thông tin cá nhân một cách chủ động.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 của Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi người dùng. Luật này quy định rõ ràng các quyền cơ bản của chủ thể dữ liệu, giúp cá nhân dễ dàng giám sát và can thiệp vào cách doanh nghiệp thu thập, lưu trữ và sử dụng thông tin của mình. Dưới đây là 6 quyền quan trọng bạn tuyệt đối không nên bỏ qua.

1. Quyền được biết về hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân

Đây là quyền nền tảng nhất. Bạn có quyền được thông báo rõ ràng, minh bạch về mục đích, phạm vi, cách thức và thời gian thu thập dữ liệu cá nhân. Doanh nghiệp phải cung cấp thông tin này trước hoặc ngay khi thu thập, trừ một số trường hợp pháp luật cho phép ngoại lệ.

Ví dụ, khi cài đặt ứng dụng, bạn thường thấy popup yêu cầu quyền truy cập danh bạ hoặc vị trí. Quyền này giúp bạn hiểu dữ liệu sẽ được dùng để làm gì – quảng cáo, cải thiện dịch vụ hay chia sẻ với bên thứ ba. Nếu không được thông báo đầy đủ, bạn có cơ sở để khiếu nại.

Mẹo thực tế: Luôn đọc kỹ chính sách bảo mật (Privacy Policy) trước khi đồng ý. Các nền tảng uy tín như Google, Meta thường cập nhật rõ ràng những thay đổi này.

Đọc thêm: Top 10 Xu Hướng Nhân Sự 2026 Tại Việt Nam

2. Quyền đồng ý hoặc rút lại sự đồng ý

Không có sự đồng ý rõ ràng, việc thu thập dữ liệu cá nhân có thể bị coi là trái phép. Bạn có quyền đồng ý hoặc từ chối, và đặc biệt quan trọng là quyền rút lại sự đồng ý bất kỳ lúc nào mà không ảnh hưởng đến các giao dịch đã thực hiện trước đó.

Sự đồng ý phải được ghi nhận một cách tự nguyện, cụ thể và có thể chứng minh được. Nhiều ứng dụng hiện nay cho phép bạn điều chỉnh cài đặt quyền riêng tư để rút gọn phạm vi dữ liệu được chia sẻ.

Khi rút lại đồng ý, doanh nghiệp có trách nhiệm ngừng xử lý dữ liệu liên quan, trừ trường hợp pháp luật yêu cầu khác. Điều này giúp bạn tránh bị theo dõi lâu dài bởi các dịch vụ không còn sử dụng.

3. Quyền truy cập, xem và chỉnh sửa dữ liệu cá nhân

Bạn có quyền yêu cầu doanh nghiệp cung cấp bản sao dữ liệu họ đang nắm giữ về bạn. Đồng thời, nếu thông tin sai sót hoặc không đầy đủ, bạn có thể yêu cầu chỉnh sửa kịp thời.

Quyền này rất hữu ích khi bạn phát hiện thông tin cá nhân bị sai lệch, ví dụ địa chỉ email hoặc số điện thoại cũ vẫn tồn tại trong hệ thống. Nhiều công ty lớn như Apple hay Microsoft đã triển khai công cụ “Download Your Data” để hỗ trợ quyền này.

4. Quyền yêu cầu cung cấp, xóa hoặc hạn chế xử lý dữ liệu

Một trong những quyền mạnh mẽ nhất là quyền được xóa dữ liệu (thường gọi là “right to be forgotten”). Bạn có thể yêu cầu doanh nghiệp xóa toàn bộ hoặc một phần dữ liệu cá nhân khi không còn cần thiết cho mục đích ban đầu, hoặc khi bạn rút lại đồng ý.

Ngoài ra, bạn cũng có quyền yêu cầu hạn chế xử lý dữ liệu trong một số trường hợp, chẳng hạn khi đang tranh chấp tính chính xác của thông tin. Từ năm 2026, doanh nghiệp tại Việt Nam có nghĩa vụ xem xét và thực hiện các yêu cầu này trong thời hạn quy định.

Lưu ý: Quyền xóa không áp dụng tuyệt đối nếu dữ liệu đang được dùng để thực hiện nghĩa vụ pháp lý hoặc phục vụ lợi ích công cộng.

Đọc ngay: Freelancer đóng thuế TNCN thế nào? Vừa đi làm vừa nhận dự án ngoài

5. Quyền phản đối xử lý dữ liệu cá nhân

Bạn có quyền phản đối việc thu thập dữ liệu cá nhân cho mục đích tiếp thị trực tiếp, phân tích hành vi hoặc các quyết định tự động ảnh hưởng đến bạn. Đây là công cụ mạnh mẽ để chống lại spam quảng cáo hoặc profiling không mong muốn.

Nếu doanh nghiệp sử dụng dữ liệu để đưa ra quyết định tự động (như chấm điểm tín dụng hoặc đề xuất việc làm), bạn có quyền được giải thích và can thiệp.

6. Quyền khiếu nại, tố cáo và yêu cầu bồi thường thiệt hại

Khi quyền lợi bị xâm phạm, bạn có quyền khiếu nại đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước có thẩm quyền, hoặc khởi kiện để đòi bồi thường. Luật quy định rõ mức xử phạt vi phạm có thể lên đến hàng tỷ đồng hoặc tỷ lệ phần trăm doanh thu, tạo sức răn đe mạnh mẽ.

Cổng thông tin quốc gia về bảo vệ dữ liệu cá nhân là kênh hữu ích để bạn tìm hiểu và gửi khiếu nại chính thức.

Làm thế nào để thực hiện các quyền này hiệu quả?

• Ghi chép bằng chứng: Lưu lại email, capture màn hình khi gửi yêu cầu.
• Liên hệ trực tiếp: Hầu hết các nền tảng lớn đều có form “Data Subject Request” hoặc email dedicated.
• Cập nhật thường xuyên: Kiểm tra cài đặt quyền riêng tư trên tài khoản mạng xã hội, ứng dụng ngân hàng và thương mại điện tử.
• Sử dụng công cụ hỗ trợ: Các extension trình duyệt giúp chặn tracker hoặc VPN chất lượng cao có thể giảm thiểu rủi ro thu thập dữ liệu cá nhân không mong muốn.

Việc thực thi các quyền này không chỉ bảo vệ bản thân mà còn thúc đẩy các doanh nghiệp xây dựng chính sách minh bạch hơn, góp phần tạo môi trường số lành mạnh tại Việt Nam.

Tìm hiểu thêm: Lương Cơ Sở 2026 Tăng Bao Nhiêu? Toàn Bộ Thay Đổi Cần Biết

Thu thập dữ liệu cá nhân là xu thế không thể tránh khỏi, nhưng quyền kiểm soát vẫn nằm trong tay bạn. Hãy chủ động tìm hiểu và thực thi 6 quyền cơ bản theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân để bảo vệ quyền lợi chính đáng. Đừng ngần ngại yêu cầu doanh nghiệp tôn trọng thông tin cá nhân của bạn vì đó chính là cách tốt nhất để xây dựng lòng tin trong kỷ nguyên số.

Bắt đầu ngay hôm nay bằng việc review chính sách bảo mật của các dịch vụ bạn đang sử dụng. Kiến thức chính là chìa khóa để bạn tự tin hơn trong thế giới kết nối. Theo dõi các bài viết khác tại HR1Jobs!