Nghiên cứu độc lập đầu tiên sau hơn 30 năm ngành bảo hiểm nhân thọ Việt Nam hình thành vừa được công bố với 1.265 người tham gia toàn quốc, kết quả khẳng định nhận thức của người dân đã thay đổi căn bản: từ e ngại sang chủ động lập kế hoạch bảo vệ tài chính gia đình. Người Việt ngày càng coi bảo hiểm nhân thọ là công cụ bảo vệ tài chính chủ động.

Bảo hiểm nhân thọ thiết yếu trong 30 năm tới

Trong hơn 3 thập kỷ kể từ khi xuất hiện tại Việt Nam, bảo hiểm nhân thọ đã trải qua hành trình thay đổi nhận thức đáng kể. Từ một sản phẩm bị nhìn nhận với sự dè dặt, nghi ngờ, thậm chí tránh né, đến nay phần lớn người dân đã coi đây là một phần không thể thiếu trong kế hoạch tài chính cá nhân.

Báo cáo Nghiên cứu dư luận xã hội và Chính sách tiếp cận cộng đồng trong bảo hiểm nhân thọ do Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) vừa công bố là minh chứng rõ nét nhất cho sự thay đổi này. Đây là lần đầu tiên toàn ngành cùng thực hiện một khảo sát độc lập về nhận thức và hành vi của người dân, với quy mô 1.265 người trên toàn quốc.

• 89%người được khảo sát đánh giá bảo hiểm nhân thọ là thiết yếu
• 58% tự đánh giá có hiểu biết cao về bảo hiểm nhân thọ
• 80%chưa có BHNT nhưng dự định mua trong 12 tháng tới
• 83% người tham gia có kế hoạch tài chính cá nhân

5 điều nghiên cứu tiết lộ về nhận thức bảo hiểm nhân thọ của người Việt

1. Tỷ lệ đánh giá thiết yếu đồng đều ở mọi nhóm

Điểm đáng chú ý nhất trong nghiên cứu là nhận thức về tính thiết yếu của bảo hiểm nhân thọ không chỉ cao ở nhóm đã tham gia mà còn phổ biến ở cả nhóm chưa mua. Cụ thể:

• Nhóm đang sở hữu hợp đồng: 91% đánh giá bảo hiểm nhân thọ là thiết yếu
• Nhóm chưa sở hữu: 86% cũng có cùng nhận định tích cực
• Nhóm từng sở hữu: 91% — không khác biệt so với nhóm đang duy trì hợp đồng

2. Hiểu biết tương đồng ở mọi độ tuổi

Khảo sát ghi nhận mức độ hiểu biết về bảo hiểm nhân thọ khá đồng đều giữa các thế hệ — không có sự chênh lệch đáng kể giữa nhóm trẻ và nhóm lớn tuổi:

• Nhóm 22–29 tuổi: 57% tự đánh giá có hiểu biết cao
• Nhóm 30–40 tuổi: 59%
• Nhóm trên 40 tuổi: 58%

3. Lý do mua bảo hiểm nhân thọ

Người dân không còn mua bảo hiểm nhân thọ vì áp lực từ tư vấn viên hay theo phong trào. Các lý do chủ yếu đều xuất phát từ nhu cầu thiết thực:

• 57% mua để bảo vệ trước rủi ro bệnh tật, tai nạn, tử vong
• 45% nhấn mạnh vai trò ổn định tài chính cho cả gia đình
• Phần lớn xem bảo hiểm nhân thọ như một lớp bảo vệ tài chính dài hạn

Xem thêm: Bảo Hiểm Hưu Trí Bổ Sung Là Gì? Người Lao Động Cần Biết Gì Từ Ngày 10/5/2026

4. Tư duy tài chính vẫn thiên về phòng thủ

Dù nhận thức cao, hành vi thực tế của người dân vẫn chủ yếu mang tính phản ứng thụ động khi biến cố xảy ra, thay vì chủ động dùng bảo hiểm nhân thọ như một công cụ phòng ngừa:

• 67% chọn rút tiền tiết kiệm khi có sự cố tài chính
• 53% cắt giảm chi tiêu gia đình
• 39% tìm thêm nguồn thu nhập mới
• Bảo hiểm nhân thọ chưa được đặt ở vị trí giải pháp cốt lõi đầu tiên

5. Lập kế hoạch tài chính

83% người tham gia khảo sát có kế hoạch tài chính con số tích cực. Tuy nhiên phần lớn chỉ mới bắt đầu hình thành thói quen sau dịch Covid-19, và ít được rà soát định kỳ. Mức độ thành thục trong hoạch định tài chính dài hạn, trong đó có vai trò của bảo hiểm nhân thọ, vẫn còn thấp.

4 rào cản chính khiến người Việt chưa mua bảo hiểm nhân thọ

Để hiểu rõ hơn về các dữ liệu trên, chúng ta cần đi sâu vào từng khía cạnh cụ thể:

• Thời gian đóng phí: Đây là rào cản tâm lý lớn nhất. Với các hợp đồng kéo dài từ 10 đến 20 năm, khách hàng ở mọi độ tuổi đều lo ngại về tính thanh khoản và khả năng duy trì dòng tiền trong tương lai.
• Sự cạnh tranh từ các kênh đầu tư: Nhóm 30-40 tuổi thường là nhóm có tích lũy và kiến thức tài chính. Họ có xu hướng so sánh lợi nhuận của bảo hiểm với bất động sản, chứng khoán hoặc vàng, dẫn đến việc ưu tiên các kênh này hơn.
• Khả năng tài chính: Đối với nhóm thu nhập thấp và trung bình, phí bảo hiểm định kỳ đôi khi trở thành gánh nặng, đặc biệt khi họ chưa nhận thấy được giá trị bảo vệ tức thời so với các nhu cầu thiết yếu hàng ngày.
• Vai trò của tư vấn viên: Nhóm trẻ (22-29 tuổi) thường tiếp cận thông tin qua công nghệ. Nếu thiếu đi sự tư vấn tận tâm và cá nhân hóa, họ sẽ khó thấy được sự kết nối giữa quyền lợi bảo hiểm và mục tiêu cuộc đời.

Đáng chú ý, mức phí đóng trung bình hiện nay khoảng 1,8 triệu đồng mỗi tháng tương đương 22 triệu đồng mỗi năm, đây là ngưỡng gây áp lực lớn với những gia đình có thu nhập không ổn định hoặc chưa thực sự hiểu rõ giá trị nhận lại so với kỳ vọng.

Dư địa thị trường bảo hiểm nhân thọ còn rất lớn

Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong nhóm chưa sở hữu bảo hiểm nhân thọ, có tới 80% bày tỏ dự định mua trong vòng 12 tháng tới. Con số này phản ánh sự dịch chuyển rõ rệt từ tiếp cận cảm tính sang lựa chọn dựa trên nhu cầu thực tế, tín hiệu của một thị trường đang trưởng thành.

Để thị trường bảo hiểm nhân thọ phát huy hết tiềm năng, các chuyên gia IFM Research chỉ ra 4 yếu tố người dân coi trọng nhất khi chọn thương hiệu bảo hiểm:

1. Thông tin và điều khoản hợp đồng minh bạch, dễ hiểu
2. Năng lực tài chính ổn định và uy tín lâu năm
3. Tư vấn viên chuyên nghiệp, giải thích cụ thể không vòng vo
4. Dịch vụ hỗ trợ sau bán hàng tốt, đặc biệt trong giai đoạn giải quyết quyền lợi

Khám phá ngay: Cách Tính Lương Hưu BHXH Tự Nguyện Mới Nhất 2026

Số liệu từ Bộ Y tế cho thấy bức tranh rủi ro tại Việt Nam rất đáng lo ngại. Mỗi năm có khoảng 1,1 triệu trường hợp tai nạn thương tích phải khám điều trị tại cơ sở y tế. Hơn 30.000 người tử vong do tai nạn thương tích  trong đó tai nạn giao thông đường bộ, đuối nước và tai nạn lao động là nguyên nhân hàng đầu.

Những con số này cho thấy: không ai có thể dự báo chính xác khi nào rủi ro xảy đến. Bảo hiểm nhân thọ không phải chi phí xa xỉ, đó là sự chuẩn bị tài chính thiết thực để gia đình không bị chao đảo trước các biến cố bất ngờ.

Những dữ liệu từ nghiên cứu của IAV và IFM Research vẽ nên bức tranh rõ ràng: bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới. Người dân không còn e ngại, không còn bị thụ động mà họ đang tìm hiểu, so sánh và cân nhắc có chủ đích hơn bao giờ hết.

Đây là thời điểm lý tưởng để mỗi người và mỗi gia đình xem xét lại kế hoạch tài chính của mình  và đặt bảo hiểm nhân thọ đúng vị trí xứng đáng của nó. Bạn đã có kế hoạch bảo vệ tài chính gia đình chưa?

Tìm hiểu ngay tại HR1Jobs về các thông tin bảo hiểm nhân thọ phù hợp với nhu cầu và thu nhập để chủ động trước mọi rủi ro.

Nguồn: Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV)