Hiện nay, câu hỏi quan trọng với ứng viên không còn là ‐ngành nào đang hot?”, mà là: đâu là những kỹ năng nghề nghiệp cần có để không bị bỏ lại trong tương lai?

Thị trường lao động đang thay đồi nhanh hơn tốc độ cập nhật của nhiều người lao động. Một công việc từng được xem là ổn định có thể thay đđồi cách vận hành chỉ sau vài năm. Một kỹ năng từng là lợi thế có thể trở thành yàu cầu cơ bản. Một vị trí từng chỉ cần kinh nghiệm chuyén môn nay có thể yàu cầu thàm khả năng dùng công nghệ, phân tích dữ liệu, phối hợp lién chức năng và thích ứng với AI.

Theo nghién cứu "Understanding the labour market in Vietnam: Evidence from LinkedIn Data” của Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, được VnExpress khai thác trong bài Dữ liệu LinkedIn tiết lộ gì về thị trường lao động Việt Nam?, dữ liệu từ hơn 600.000 hồ sơ LinkedIn tại Việt Nam cho thấy thị trường lao động đang dịch chuyển mạnh về phía công nghệ, marketing số, kỹ năng dữ liệu, chứng chỉ ngắn hạn và khả năng học tập lién tục.

Điều này không có nghĩa mềi người đều phải trở thành lập trình viên hay chuyén gia AI. Nhưng dù làm trong ngành nào, người lao động cũng cần xây dựng một bộ kỹ năng đủ linh hoạt để thích ứng với yêu cầu mới của doanh nghiệp.

Vì sao ứng vién cần nhìn lại bộ kỹ năng của mình?

Trước đây, nhiều ứng viên thường xây dựng lợi thế cạnh tranh dựa trên bằng cấp, số năm kinh nghiệm hoặc tên công ty từng làm việc. Những yếu tố này vẫn có giá trị, nhưng không còn đủ để đảm bảo khả năng cạnh tranh dài hạn.

Doanh nghiệp hiện nay quan tâm nhiều hơn đến câu hỏi: ứng viên có tạo ra kết quả được không, có học nhanh không, có thích ứng được với thay đồi không, có biết dùng công nghệ để tăng hiệu suất không?

Dữ liệu LinkedIn trong bài VnExpress cho thấy, trong nhóm hơn 600.000 hồ sơ được phân tích, 73% người dùng có thâm niên trên 5 năm, 85% có trình độ đại học, kỹ sư hoặc tương đương, và phần lớn tập trung tại TP.HCM chiếm 59% cùng Hà Nội chiếm 23%. Đây là nhóm lao động có trình độ, có kinh nghiệm và có khả năng dịch chuyển nghề nghiệp cao.

Nói cách khác, ứng viên ngày nay không chỉ cạnh tranh với người mới ra trường, mà còn cạnh tranh với những người đã có kinh nghiệm, biết cập nhật kỹ năng và chủ động xây dựng hồ sơ nghề nghiệp trên các nền tảng số như LinkedIn.

Để hiểu rõ hơn bức tranh tổng quan của thị trường tuyển dụng, bạn có thể xem thêm bài viết Xu Hướng Tuyển Dụng 2026: Ưu Tiên Hiệu Suất Thay Vì Mở Rộng Ồ Ạt.

1. Kỹ năng số: nền tảng bắt buộc của người lao động hiện đại

Nếu trước đây kỹ năng số thường được xem là lợi thế của nhóm IT, marketing hoặc thương mại điện tử, thì hiện nay kỹ năng này đã trở thành nền tảng gần như bắt buộc trong nhiều công việc văn phòng.

Kỹ năng số không chỉ là biết sử dụng máy tính hay phần mềm văn phòng. Ở cấp độ thực tế hơn, đó là khả năng sử dụng công cụ số để tìm kiếm thông tin, xử lý dữ liệu, tự động hóa tác vụ, quản lý công việc, phối hợp nhóm và nâng cao hiệu suất cá nhân.

Với nhân sự hành chính, kỹ năng số có thể là khả năng quản lý dữ liệu nhân viân, sử dụng phần mềm HRM hoặc tạo báo cáo tự động. Với nhân viân kinh doanh, đó có thể là khả năng dùng CRM, phân tích pipeline bán hàng, theo dõi hành vi khách hàng. Với marketing, đó là khả năng đọc chỉ số chiến dịch, sử dụng công cụ quảng cáo, SEO, social media analytics hoặc nền tảng automation.

Dữ liệu LinkedIn cũng cho thấy Kỹ năng số cơ bản là nhóm chứng chỉ phổ biến nhất, xuất hiện ở tất cả ngành nghề thuộc top 10 trong nghiên cứu. Điều này cho thấy người lao động đang nhận ra rằng kỹ năng số không còn là lựa chọn phụ, mà là năng lực nề để duy trì sức cạnh tranh.

2. Tư duy dữ liệu: biết đọc số liệu để ra quyết định tốt hơn

Một trong những kỹ năng nghề nghiệp cần có trong tương lai là tư duy dữ liệu. Đây không nhất thiết là kỹ năng của riêng Data Analyst hay Data Scientist. Trong môi trường làm việc hiện đại, hầu hết vị trí đều cần khả năng đọc hiểu số liệu ở một mức độ nhất định.

Tư duy dữ liệu giúp ứng vién trả lối các câu hềi quan trọng trong công việc: kết quả hiện tại đang tốt hay xấu, nguyân nhân đến từ đâu, chỉ số nào cần theo dõi, hành động nào tạo ra tác động rõ nhất?

Trong dữ liệu LinkedIn, Data Analysis là kỹ năng chuyén môn xuất hiện nổi bật ở nhiều ngành, đặc biệt trong Dịch vụ thông tin 10,0%, Quảng cáo và Marketing 4,2% và Dịch vụ tài chính 3,5%. Điều này cho thấy dữ liệu không còn nằm riêng trong phòng phân tích, mà đang len vào nhiều chức năng công việc khác nhau.

Với ứng viên, kỹ năng này có thể bắt đầu từ những việc rất thực tế: biết dùng Excel/Google Sheets tốt hơn, hiểu các chỉ số cơ bản trong công việc, biết đọc dashboard, biết đặt câu hỏi từ dữ liệu và biết trình bày kết quả bằng con số thay vì cảm tính.

3. Quản lý dự án: kỹ năng liên ngành giúp ứng viên làm việc hiệu quả hơn

Dữ liệu LinkedIn cho thấy Project Management là kỹ năng mềm liên ngành xuất hiện nhiều nhất, có mặt trong 7/10 ngành được phân tích. Đây là một tín hiệu đáng chú ý, vì quản lý dự án không còn chỉ dành cho Project Manager.

Trong thực tế, nhiều công việc hiện nay đều vận hành theo dạng dự án: triển khai chiến dịch marketing, ra mắt sản phẩm mới, tuyển dụng một nhóm nhân sự, tổ chức sự kiện, xây dựng quy trình nội bộ, cải tiến hệ thống hoặc phối hợp với nhiều phòng ban.

Một ứng vién có kỹ năng quản lý dự án tốt thường biết cách xác định mục tiêu, chia nhở công việc, quản lý thời hạn, phối hợp nguồn lực, theo dõi tiến độ và xử lý rủi ro. Đây là nhóm kỹ năng giúp bạn làm việc có hệ thống hơn, đặc biệt trong môi trường nhiều thay đổi.

Đối với ứng viên chưa giữ vai trò quản lý, bạn vẫn có thể chứng minh kỹ năng này bằng cách mô tả các dự án từng tham gia trong CV: mục tiêu là gì, bạn phụ trách phần nào, kết quả ra sao, thời gian triển khai bao lâu và tác động cụ thể đến đội nhóm hoặc doanh nghiệp.

4. Giải quyết vấn đề: kỹ năng giúp bạn không bị thay thế bối công cụ

AI và tự động hóa có thể hỗ trợ xử lý nhiều tác vụ lặp lại, nhưng khả năng phát hiện vấn đề, đặt câu hỏi đúng và đưa ra giải pháp phù hợp vẫn là lợi thế quan trọng của con người.

Trong nhóm Lập trình và Công nghệ thông tin, Problem Solving là kỹ năng phi kỹ thuật duy nhất xuất hiện trong top 10 kỹ năng phổ biến, với tỷ lệ 4,5%. Điều này cho thấy ngay cả trong ngành kỹ thuật cao, nhà tuyển dụng vẫn đánh giá cao khả năng tư duy và xử lý vấn đề, không chỉ kỹ năng công cụ.

Với các ngành khác, kỹ năng giải quyết vấn đề cũng quan trọng không kém. Một nhân viân sales cần biết vì sao khách hàng không chuyển đổi. Một nhân viân nhân sự cần hiểu nguyên nhân tỷ lệ nghỉ việc tăng. Một nhân viân kế toán cần phát hiện điểm bất thường trong số liệu. Một marketer cần biết vì sao chiến dịch có nhiều lượt xem nhưng ít khách hàng tiềm năng.

Ứng viên muốn phát triển kỹ năng này nên tập thói quen không chỉ báo cáo "đã làm gì”, mà còn trình bày "vấn đề là gì, mình phân tích ra sao, đã thử giải pháp nào và kết quả thay đồi thế nào”.

5. Kỹ năng AI: biết dùng công cụ nhưng không phụ thuộc vào công cụ

AI đang làm thay đồi cách nhiều công việc được thực hiện. Tuy nhiân, kỹ năng AI không chỉ là biết nhập prompt hay dùng một vài công cụ phổ biến. Điều quan trọng hơn là biết kết hợp AI với chuyén môn của mình để tăng chất lượng và tốc độ công việc.

Một ứng viên biết dùng AI hiệu quả cần có ít nhất 4 năng lực:

• Biết đặt câu hỏi rõ ràng.
• Biết kiểm chứng thông tin.
• Biết chỉnh sử đầu ra theo ngữ cảnh thực tế.
• Biết dùng AI để hỗ trợ tư duy, không thay thế hoàn toàn tư duy.

Ví dụ, nhân viân marketing có thể dùng AI để nghién cứu ý tưởng nội dung, nhưng vẫn cần hiểu khách hàng, thương hiệu và mục tiêu chiến dịch. Nhân viân tuyển dụng có thể dùng AI để hỗ trợ viết JD hoặc lọc thông tin CV, nhưng vẫn cần đánh giá con người dựa trán bối cảnh, kinh nghiệm và năng lực thực tế.

Trong tương lai, lợi thế không nằm ở việc "biết AI”, mà nằm ở khả năng dùng AI để tạo ra kết quả tốt hơn trong công việc cụ thể.

6. Chứng chỉ nghề nghiệp: nên học có chọn lọc, không chạy theo số lượng

Bài VnExpress cho thấy người lao động trán LinkedIn có xu hướng cập nhật chứng chỉ nhiều hơn, đặc biệt trong các giai đoạn thị trường biến động. Từ tháng 7 đến tháng 11/2021, đỉnh điểm là tháng 9/2021, số lượt người dùng cập nhật chứng chỉ đầu tiên tăng mạnh, trùng với giai đoạn giãn cách xã hội nghiêm trọng tại Việt Nam.

Điều này phản ánh một thực tế: khi thị trường thay đồi, người lao động thường tìm đến chứng chỉ ngắn hạn để thích ứng nhanh hơn. Tuy nhiên, chứng chỉ không nén được xem là "tấm vé đảm bảo việc làm”.

Ứng viên nên chọn chứng chỉ theo 3 tiêu chí:

• Thứ nhất, chứng chỉ có lién quan trực tiết đến công việc mục tiêu. Nếu bạn muốn phát triển trong marketing, chứng chỉ về digital marketing, analytics, SEO, content strategy hoặc performance marketing sẽ thực tế hơn những chứng chỉ quá chung chung.
• Thứ hai, chứng chỉ giúp bổ sung kỹ năng còn thiếu. Nếu bạn yếu về dữ liệu, hãy ưu tiên Excel nâng cao, SQL cơ bản, Google Analytics hoặc data visualization. Nếu bạn yếu về quản lý công việc, hãy học project management hoặc agile cơ bản.
• Thứ ba, chứng chỉ phải đi kèm bằng chứng thực hành. Nhà tuyển dụng không chỉ nhìn bạn đã học khóa nào, mà còn muốn thấy bạn đã áp dụng được gì. Vì vậy, sau mỗi khóa học, hãy cố gắng tạo ra một dự án nhở, case study, portfolio hoặc kết quả cụ thể để đưa vào CV.

7. Cách đưa kỹ năng vào CV để thuyết phục nhà tuyển dụng

Có kỹ năng là một chuyện, trình bày kỹ năng sao cho nhà tuyển dụng tin lại là chuyện khác. Nhiều ứng vién chỉ liệt kê kỹ năng trong CV bằng các cụm từ như "giao tiếp tốt”, "làm việc nhóm”, "phân tích dữ liệu”, "biết sử dụng AI”, nhưng không có bằng chứng đi kèm.

Khám phá thêm: HR1xGO4AI - Bứt phá cùng AI Passport

Cách tốt hơn là gắn kỹ năng với hành động và kết quả.

• Thay vì viết: "Có kỹ năng phân tích dữ liệu”, bạn có thể viết: "Theo dõi và phân tích dữ liệu chiến dịch quảng cáo hằng tuần, từ đó đề xuất điều chỉnh nội dung giúp tăng tỷ lệ chuyển đổi.”
• Thay vì viết: "Biết dùng AI”, bạn có thể viết: "Ứng dụng công cụ AI để hỗ trợ nghiên cứu nội dung, xây dựng outline và tối ưu quy trình sản xuất bài viết, giúp rút ngắn thời gian triển khai.”
• Thay vì viết: "Có kỹ năng quản lý dự án”, bạn có thể viết: "Phối hợp với 4 phòng ban để triển khai chiến dịch tuyển dụng trong 6 tuần, đảm bảo tiến độ đăng tuyển, phỏng vấn và onboarding.”

Ứng viên cũng có thể tham khảo thàm các cơ hội việc làm phù hợp với định hướng kỹ năng tại HR1Jobs, từ đó đối chiếu yàu cầu thực tế của doanh nghiệp với bộ kỹ năng hiện tại của mình.

8. Lộ trình 6 tháng để nâng cấp kỹ năng nghề nghiệp

Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, ứng vién có thể xây dựng lộ trình nâng cấp kỹ năng trong 6 tháng theo hướng đơn giản và thực tế.

• Tháng 1: Đánh giá lại năng lực hiện tại - Xem lại CV, kinh nghiệm, kỹ năng, điểm mạnh, điểm yếu và vị trí mục tiêu trong 6–12 tháng tới.
• Tháng 2: Chọn một kỹ năng số cần ưu tiên -Có thể là Excel nâng cao, AI trong công việc, CRM, Google Analytics, công cụ quản lý dự án hoặc phần mềm chuyên ngành
• Tháng 3: Học và thực hành trán một dự án nhỏ - Không chỉ học lý thuyết. Hãy áp dụng vào một báo cáo, chiến dịch, quy trình hoặc tình huống công việc thực tế.
• Tháng 4: Bổ sung tư duy dữ liệu và kỹ năng trình bày kết quả - Tập đo lường công việc bằng chỉ số, trình bày kết quả bằng số liệu và rút ra bài học từ dữ liệu.
• Tháng 5: Cập nhật CV, LinkedIn và portfolio - Chuyển kỹ năng đã học thành bằng chứng cụ thể trong hồ sơ nghề nghiệp.
• Tháng 6: Theo dõi thị trường và ứng tuyển có chọn lọc - Đọc JD trong ngành, so sánh yêu cầu tuyển dụng với năng lực hiện tại, sau đó chọn ứng tuyển vào những vị trí phù hợp nhất.

Quan trọng nhất, ứng viên không cần học mọi thứ cùng lúc. Thị trường đánh giá cao người có khả năng học đúng thứ cần thiết, áp dụng được vào công việc và tạo ra kết quả cụ thể.

Kết luận

Những kỹ năng nghề nghiệp cần có trong tương lai không chỉ nằm ở công nghệ, AI hay dữ liệu. Đó là sự kết hợp giữa kỹ năng số, tư duy dữ liệu, quản lý dự án, giải quyết vấn đề, khả năng học nhanh và năng lực chứng minh kết quả thực tế.

Dữ liệu từ LinkedIn cho thấy thị trường lao động Việt Nam đang dịch chuyển mạnh. Công nghệ và marketing số tăng trưởng, các ngành truyền thống phải tái định vị, chứng chỉ ngắn hạn trở nên phổ biến hơn, còn AI đang thay đổi tiêu chuẩn đánh giá năng lực ở nhiều vị trí.

Với ứng viên, điều quan trọng không phải là chạy theo mọi xu hướng, mà là hiểu rõ ngành mình đang theo đuổi, xác định kỹ năng còn thiếu và xây dựng kế hoạch học tập phù hợp. Trong một thị trường liên tục thay đổi, người có lợi thế không phải là người học nhiều nhất, mà là người biết học đúng, thực hành thật và chứng minh được giá trị của mình bằng kết quả.

Follow HR1Jobs, để khám phá nhiều chủ đề bổ ích và hấp dẫn khác!

Nguồn tham khảo:
Nghiên cứu “Understanding the labour market in Vietnam: Evidence from LinkedIn Data” của Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright.
Bài viết “Dữ liệu LinkedIn tiết lộ gì về thị trường lao động Việt Nam?” trên VnExpress.
Báo cáo Digital Insight 2025 Việt Nam của We Are Social và Meltwater, được VnExpress dẫn lại trong bài viết.