Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động, vai trò CFO trong doanh nghiệp đã thay đổi mạnh mẽ. Không còn chỉ là người gác cổng tài chính, CFO hiện nay là đối tác chiến lược then chốt, dẫn dắt bộ phận tài chính trở thành “intelligent finance function” – bộ phận tài chính thông minh, cung cấp insights kịp thời hỗ trợ ra quyết định kinh doanh xuất sắc. Báo cáo toàn cầu của KPMG “Being the best: Inside the intelligent finance function” mang đến những insights quý giá giúp các CFO Việt Nam nâng tầm hoạt động theo chuẩn quốc tế.

Áp Lực Và Cơ Hội Đang Thay Đổi Vai Trò CFO

CFO ngày nay đối mặt với nhiều thách thức: yêu cầu báo cáo phức tạp, tuân thủ quy định nghiêm ngặt, áp lực cắt giảm chi phí, đồng thời phải hỗ trợ chiến lược kinh doanh hiệu quả hơn. Theo khảo sát KPMG với hơn 440 lãnh đạo tài chính toàn cầu, nhiều bộ phận tài chính đã cải thiện đáng kể so với các năm trước, đặc biệt ở quy trình “order to cash” và lập kế hoạch ngân sách.

Điểm mạnh lớn nhất của bộ phận tài chính thường là Treasury (quản lý kho bạc). Tuy nhiên, điểm yếu phổ biến nhất lại là quản lý nhân tài và kiến thức chuyên môn. Đây chính là cơ hội để CFO dẫn dắt sự chuyển mình.

Hơn 60% lãnh đạo tài chính đánh giá bộ phận của mình uy tín cao với ban lãnh đạo và các bộ phận kinh doanh. Vai trò CFO trong doanh nghiệp giờ đây tập trung vào việc chuyển dịch từ xử lý giao dịch sang hỗ trợ quyết định chiến lược và quản lý rủi ro.

Xem thêm: Top 10 Xu Hướng Nhân Sự 2026 Tại Việt Nam

Xây Dựng Intelligent Finance Function – Mục Tiêu Của CFO Hiện Đại

Báo cáo KPMG mô tả rõ ba tầng vai trò cốt lõi của bộ phận tài chính:

• Tài chính vận hành: Xử lý giao dịch và ghi sổ kế toán (foundation).
• Báo cáo và kiểm soát tài chính: Lập kế hoạch, phân tích và kiểm soát.
• Hiệu suất tài chính: Hỗ trợ quyết định và quản lý rủi ro.

Mục tiêu chuyển đổi là “lật ngược kim tự tháp”: Giảm tỷ trọng thời gian cho giao dịch cơ bản (từ 50% xuống thấp hơn) để dành nhiều nguồn lực hơn cho hoạt động hỗ trợ quyết định (decision support), giúp doanh nghiệp tăng trưởng bền vững.

KPMG Finance Target Operating Model (TOM) là công cụ quan trọng giúp CFO thiết kế mô hình hoạt động mục tiêu, bao gồm 6 khía cạnh: Services, Organization, People, Processes, Technology và Location.

5 Trụ Cột Nâng Tầm Bộ Phận Tài Chính Theo Chuẩn KPMG

1. Lean Finance: Nền Tảng Cho Thành Công

Lean finance giúp tối ưu quy trình, loại bỏ lãng phí và nâng cao chất lượng dữ liệu. Các yếu tố then chốt:

• Sử dụng data analytics mạnh mẽ.
• Tối ưu hóa quy trình tài chính.
• Quản lý nhân tài và quy trình end-to-end.

Các công ty high-performer (tăng trưởng doanh thu và EBITDA >10%) chú trọng lean finance hơn hẳn.

2. Finance Shared Services: Bắt kịp làn sóng mới

Shared service centers không còn chỉ là trung tâm chi phí mà trở thành mô hình chiến lược. Xu hướng mới là mixed sourcing/co-sourcing, kết hợp captive, outsourcing và offshoring. CFO cần quyết định rõ hoạt động nào giữ lại (retained) và hoạt động nào chuyển giao để tối ưu chi phí mà vẫn giữ kiểm soát.

3. Reliable Forecasting: Dự Báo Để Chủ Động

Vai trò CFO trong doanh nghiệp càng quan trọng khi phải “expect the unexpected”. Forecasting không còn là bài tập hàng năm mà phải là quy trình kinh doanh liên tục, tích hợp business analytics, mô phỏng kịch bản và theo dõi real-time qua business cockpit (bảng điều khiển KPI chung).

4. Talent Management: Chìa Khóa Bền Vững

Đây là yếu tố quan trọng nhất theo khảo sát. High-performer đầu tư mạnh vào thu hút, phát triển và giữ chân nhân tài. CFO cần xây dựng chiến lược HR toàn diện, luân chuyển nhân sự giữa shared services và business units để phát triển thế hệ lãnh đạo tương lai.

5. Finance/Risk Alignment: Phá Vỡ Silo

Tích hợp chặt chẽ giữa tài chính và quản lý rủi ro giúp doanh nghiệp cân bằng rủi ro – lợi nhuận tốt hơn, đặc biệt sau các bài học từ khủng hoảng tài chính.

Đọc thêm: Xu Hướng Tuyển Dụng 2026: Ưu Tiên Hiệu Suất Thay Vì Mở Rộng Ồ Ạt

Lợi Ích Khi CFO Dẫn Dắt Chuyển Đổi Thành Công

• Tăng sự hài lòng của stakeholders và morale nội bộ.
• Cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho ban lãnh đạo.
• Giảm chi phí vận hành, tăng năng lực hỗ trợ chiến lược.
• Đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận bền vững.

Vai trò CFO trong doanh nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới: từ người kiểm soát sang kiến trúc sư tài chính thông minh. Bằng cách áp dụng khung TOM, lean finance, shared services, forecasting đáng tin cậy, quản lý nhân tài và tích hợp rủi ro, CFO không chỉ nâng tầm bộ phận mà còn góp phần đưa doanh nghiệp cạnh tranh sánh vai khu vực và quốc tế.

Để triển khai hiệu quả, CFO cần sự ủng hộ từ Ban Giám đốc, đầu tư công nghệ (ERP, EPM, analytics) và đặc biệt là phát triển con người.

TẢI NGAY báo cáo đầy đủ “Being the best: Inside the intelligent finance function” của KPMG để có cái nhìn chi tiết nhất và các case study thực tiễn từ các doanh nghiệp hàng đầu thế giới. Đây là tài liệu tham khảo thiết yếu cho mọi CFO và lãnh đạo tài chính đang hướng tới sự xuất sắc.