Ở bài trước chúng ta đã nói về chuyện nhảy việc: rời đi không sai, nhưng rời đi mà không có lý do rõ ràng mới là điều đáng sợ. Nhưng có một tình huống còn khó quyết định hơn: Khi nào nên rời một công việc đang ổn? Vì nếu công việc quá toxic, sếp quá áp lực, lương quá thấp hoặc môi trường khiến bạn kiệt sức, lý do rời đi khá rõ. Nhưng nếu mọi thứ vẫn “ổn”: công ty không tệ, đồng nghiệp không xấu, sếp không quá khó, lương vẫn đều mỗi tháng, thì cảm giác muốn nghỉ lại khiến bạn tự hỏi: “Mình có đang đòi hỏi quá nhiều không?”

Với nhiều người trẻ, đặc biệt là Gen Z, công việc không chỉ là nơi nhận lương. Đó còn là nơi học được điều mới, được ghi nhận, được phát triển và cảm thấy mình đang đi đúng hướng. Vì vậy, một công việc đang ổn vẫn có thể không còn phù hợp, nếu nó khiến bạn đứng yên quá lâu.

Công việc đang ổn là gì?

Một công việc đang ổn thường có những đặc điểm sau:

• Lương không quá thấp, đủ để duy trì cuộc sống
• Môi trường không quá độc hại
• Bạn vẫn hoàn thành công việc hằng ngày
• Công ty tương đối ổn định
• Không ghét công việc, nhưng cũng không còn hào hứng
• Không bị khủng hoảng, nhưng thấy mình đứng yên quá lâu

Chính chữ “ổn” làm mọi thứ trở nên khó xử, vì ổn không đồng nghĩa với phù hợp. Ổn cũng không đồng nghĩa với phát triển, có những công việc không làm bạn đau ngay lập tức, nhưng âm thầm làm bạn nhỏ lại mỗi ngày.

Dấu hiệu 1: Bạn không còn học thêm điều gì mới

Một trong những dấu hiệu rõ nhất cho thấy bạn nên xem lại công việc hiện tại là cảm giác mình đang lặp lại cùng một ngày quá nhiều lần. Bạn làm tốt, thậm chí rất quen việc, nhưng không còn được thử thách. Công việc trở thành một danh sách nhiệm vụ cố định: mở máy, xử lý việc cũ, họp, báo cáo, kết thúc ngày, rồi hôm sau lặp lại. Sự thành thạo là điều tốt, nhưng nếu sự thành thạo biến thành vùng an toàn kéo dài quá lâu, bạn có thể mất dần năng lực cạnh tranh.

Hãy tự hỏi:

• Trong 6 tháng gần đây, mình đã học thêm kỹ năng mới nào?
• Mình có đang xử lý những vấn đề phức tạp hơn trước không?
• Vai trò hiện tại có giúp CV của mình mạnh hơn không?
• Nếu tiếp tục thêm 1 năm, mình sẽ phát triển thêm điều gì rõ ràng?

Nếu câu trả lời gần như là “không”, công việc này có thể đang ổn ở hiện tại nhưng không còn tốt cho tương lai.

Dấu hiệu 2: Bạn không nhìn thấy lộ trình phát triển

Một công việc tốt không nhất thiết phải thăng chức nhanh, nhưng nên cho bạn thấy một hướng đi rõ. Bạn có thể phát triển theo chiều dọc, lên vị trí cao hơn hoặc phát triển theo chiều ngang, mở rộng kỹ năng, tham gia dự án mới, hiểu sâu hơn về ngành.

Nếu bạn không biết 1 đến 2 năm tới mình có thể đi đâu trong tổ chức, hãy xem đó là tín hiệu quan trọng, không có lộ trình không phải lúc nào cũng là lỗi của công ty. Đôi khi công ty nhỏ, cơ cấu phẳng hoặc vị trí của bạn không có nhiều không gian mở rộng nhưng dù lý do là gì, bạn vẫn cần thành thật với chính mình: nơi này còn đủ đất cho mình lớn lên không? Một công việc đang ổn nhưng không có lộ trình có thể khiến bạn trì hoãn sự phát triển trong vô thức.

Khám phá thêm: Tôn Vinh Lộ Trình Sự Nghiệp Độc Nhất Của Bạn

Dấu hiệu 3: Bạn ở lại vì sợ, không phải vì muốn

Có một kiểu ở lại rất phổ biến: ở lại vì sợ mất ổn định, sợ phỏng vấn lại, sợ học lại từ đầu, sợ công ty mới tệ hơn, sợ CV xấu, sợ người khác nói mình không kiên trì.

Nỗi sợ là bình thường nhưng nếu lý do duy nhất khiến bạn ở lại là sợ, thì đó không còn là sự lựa chọn chủ động. Hãy phân biệt:

• Ở lại vì còn mục tiêu để hoàn thành
• Ở lại vì còn kỹ năng cần học
• Ở lại vì đang có dự án quan trọng
• Ở lại vì môi trường vẫn giúp mình phát triển

Khác hoàn toàn với:

• Ở lại vì không dám bắt đầu lại
• Ở lại vì sợ bị đánh giá
• Ở lại vì chưa bao giờ nghiêm túc tìm hiểu cơ hội khác
• Ở lại vì nghĩ mình không đủ giỏi để đi đâu nữa

Nếu bạn ở lại vì sợ, công việc đó có thể đang lấy đi sự tự tin của bạn nhiều hơn bạn tưởng.

Dấu hiệu 4: Giá trị cá nhân của bạn đã thay đổi

Một công việc từng rất phù hợp ở tuổi 22 có thể không còn phù hợp ở tuổi 25. Một công ty từng là lựa chọn tốt khi bạn cần học thật nhanh có thể không còn phù hợp khi bạn cần sự ổn định, một môi trường cạnh tranh cao từng giúp bạn bứt phá có thể trở nên quá tải khi bạn bước vào giai đoạn cần cân bằng hơn.

Con người thay đổi, ưu tiên sống thay đổi, định nghĩa thành công cũng thay đổi. Ngày trước, bạn có thể ưu tiên lương, tốc độ, danh tiếng công ty. Bây giờ, bạn có thể quan tâm hơn đến sức khỏe tinh thần, thời gian cá nhân, sếp trực tiếp, văn hóa học hỏi hoặc ý nghĩa công việc, điều đó không có nghĩa là bạn yếu đi, nó chỉ có nghĩa là bạn hiểu mình hơn. Rời một công việc đang ổn đôi khi không phải vì công việc đó tệ, chỉ là bạn và công việc đó không còn đi cùng một hướng.

Xem thêm: Tuổi 25 Và Cái Bẫy Thành Công Không Ai Nói

Dấu hiệu 5: Bạn bắt đầu mất kết nối với phiên bản tốt hơn của mình

Một công việc phù hợp thường khiến bạn thấy mình có ích, có tiến bộ và có động lực để tốt hơn. Ngược lại, một công việc không còn phù hợp có thể khiến bạn dần thờ ơ. Đây là dấu hiệu rất đáng chú ý vì mất động lực kéo dài có thể không đến từ việc bạn lười, mà đến từ việc môi trường hiện tại không còn kích hoạt được năng lực của bạn. Đừng vội rời đi khi chưa hiểu vấn đề, nhưng cũng đừng ở lại quá lâu nếu bạn đã hiểu rất rõ mà không còn gì thay đổi và trước khi quyết định, bạn nên thử:

• Trao đổi với quản lý: Hãy nói về mong muốn phát triển, kỹ năng muốn học, dự án muốn tham gia hoặc khó khăn đang gặp phải. Một cuộc trao đổi rõ ràng có thể mở ra cơ hội mà bạn chưa nhìn thấy.
• Đánh giá thị trường: Xem JD cùng ngành, mức lương, yêu cầu kỹ năng, xu hướng tuyển dụng. Việc này giúp bạn biết mình đang ở đâu và cần chuẩn bị gì nếu chuyển việc.
• Chuẩn bị tài chính và kế hoạch: Nếu chưa có offer mới, hãy có khoản dự phòng. Nếu muốn nghỉ để học thêm, đổi ngành hoặc nghỉ một nhịp, hãy tính trước thời gian, chi phí và mục tiêu cụ thể.

Nghỉ việc có kế hoạch khác rất xa với nghỉ việc trong hoảng loạn thì một công việc đang ổn không có nghĩa là bạn phải ở lại mãi, nhưng cảm giác chán cũng không phải lúc nào cũng là tín hiệu để nghỉ ngay. Điều quan trọng là bạn cần phân biệt được: mình đang muốn rời đi vì công việc này thật sự không còn phù hợp, hay vì mình đang mệt trong một giai đoạn tạm thời? Mình đang bị giữ lại bởi trách nhiệm, mục tiêu và cơ hội phát triển, hay chỉ đang ở lại vì sợ bắt đầu lại?

Rời một công việc đang ổn là một quyết định cần nhiều sự thành thật với chính mình, không phải để chứng minh bạn mạnh mẽ, cá tính hay dám khác biệt. Mà để chắc rằng bạn không đánh đổi thêm một năm tuổi trẻ cho một nơi không còn giúp bạn lớn lên. Ở bài cuối của series của HR1Jobs "Rẽ Hướng Không Có Nghĩa Là Lạc Đường", chúng ta sẽ nói về điều mà rất nhiều người trẻ lo lắng sau khi rời đi, nghỉ một nhịp hoặc đổi hướng: Một CV đẹp không phải là CV không có khoảng trống, vì sự nghiệp không phải lúc nào cũng liền mạch, và một khoảng nghỉ không nhất thiết là một điểm trừ.