Cơn sốt cải cách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại Việt Nam đang nóng hơn bao giờ hết khi Bộ Tài chính vừa chính thức trình Chính phủ dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân mới (dự kiến áp dụng từ kỳ tính thuế 2026).
Đáng chú ý nhất là thông tin được đăng tải trên VnExpress: Người có thu nhập lên tới 28.6 triệu đồng/tháng vẫn có thể thuộc diện "chưa phải nộp thuế TNCN"
Thực hư chính sách này ra sao? Con số 28.6 triệu đồng được tính toán như thế nào và điều kiện để bạn được áp dụng mức giảm trừ lịch sử này là gì? Hãy cùng chuyên gia bóc tách chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. Giải Mã Con Số 28.6 Triệu Đồng: Phép Tính Khoa Học Từ Bộ Tài Chính
Nhiều người lao động đặt câu hỏi: Mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân đã được chốt tăng lên 15.5 triệu đồng/tháng từ năm 2026, người phụ thuộc là 6.2 triệu đồng/tháng. Vậy tại sao lại xuất hiện con số 28.6 triệu đồng mới phải nộp thuế?
Để làm rõ điều này, chúng ta cần đặt phép tính thực tế dựa trên các khoản khấu trừ hợp pháp theo dự thảo mới nhất của Bộ Tài chính, bao gồm: Bảo hiểm xã hội bắt buộc, Giảm trừ gia cảnh mới và Khấu trừ chi phí Y tế – Giáo dục bổ sung.
Xem thêm: Cách Tính Thuế TNCN 2026 Mới Nhất Dành Cho Người Lao Động
Bảng minh họa cách tính thuế TNCN cho mức thu nhập 28.63 triệu đồng/tháng
| STT |
Khoản mục |
Cách tính / Quy định đề xuất |
Số tiền (VND) |
| 1 |
Tổng thu nhập chịu thuế (Gross) |
Thu nhập thực nhận từ tiền lương, tiền công |
28,630,000 |
| 2 |
Bảo hiểm bắt buộc (10.5%) |
8% BHXH + 1.5% BHYT + 1% BHTN |
3,006,150 |
| 3 |
Thu nhập sau khi trừ bảo hiểm |
(1) - (2) |
25,623,850 |
| 4 |
Giảm trừ gia cảnh cho bản thân |
Quy định mới áp dụng cho kỳ tính thuế 2026 |
15,500,000 |
| 5 |
Giảm trừ cho 01 người phụ thuộc |
Quy định mới áp dụng cho kỳ tính thuế 2026 |
6,200,000 |
| 6 |
Giảm trừ chi phí Y tế & Giáo dục |
Tối đa 47 triệu/năm (chia đều 12 tháng) |
3,916,667 |
| 7 |
Tổng các khoản giảm trừ |
(4) + (5) + (6) |
25,616,667 |
| 8 |
Thu nhập tính thuế |
(3) - (7) |
7,183 (Xấp xỉ bằng 0) |
Kết luận: Như vậy, nhờ sự xuất hiện của khoản giảm trừ chi phí y tế và giáo dục tối đa 47 triệu đồng/năm, một cá nhân nuôi 1 con nhỏ (hoặc bố mẹ già) có thu nhập chạm mốc 28.63 triệu đồng/tháng sẽ có thu nhập tính thuế bằng 0 và chưa phải đóng thuế TNCN theo tổng hợp từ bài viết trên Tuổi Trẻ.
2. Điểm Đột Phá: Khấu Trừ Chi Phí Y Tế và Giáo Dục Tối Đa 47 Triệu Đồng/Năm
Đây được xem là bước tiến mang tính lịch sử của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam, tiệm cận với mô hình thuế của các quốc gia phát triển trên thế giới. Trước đây, người nộp thuế thường chịu "thiệt thòi" khi các chi phí thiết yếu như học phí cho con hay viện phí khi ốm đau không được khấu trừ trực tiếp.
Theo đề xuất mới nhất từ Bộ Tài chính:
- Chi phí giáo dục & đào tạo: Được giảm trừ tối đa 24 triệu đồng/năm/người nộp thuế. Khoản này áp dụng cho học phí từ mầm non, phổ thông, nghề nghiệp, đại học cho đến các khóa đào tạo kỹ năng chuyên môn trong nước.
- Chi phí y tế, khám chữa bệnh: Được giảm trừ tối đa 23 triệu đồng/năm/người nộp thuế cho các khoản chi khám, điều trị bệnh thực tế không được bảo hiểm y tế chi trả.
Điều kiện bắt buộc để được khấu trừ:
Để ngăn chặn tình trạng trục lợi và đảm bảo tính minh bạch tài khóa, người nộp thuế muốn áp dụng khoản giảm trừ này bắt buộc phải cung cấp đầy đủ các chứng từ chứng minh điều kiện giảm trừ thuế TNCN bao gồm:
- Hóa đơn điện tử hợp pháp từ các cơ sở giáo dục, trường học hoặc cơ sở y tế, bệnh viện.
- Bảng kê chi tiết chi phí sử dụng dịch vụ đối với các ca khám chữa bệnh theo đúng mẫu quy định của Bộ Y tế.
Chính sách này không chỉ giúp giảm gánh nặng trực tiếp cho các gia đình có con nhỏ hoặc người thân đau ốm, mà còn thúc đẩy thói quen lấy hóa đơn của người dân, hỗ trợ cơ quan thuế quản lý dòng tiền minh bạch hơn.
3. Lộ Trình Áp Dụng và Tác Động Thực Tế Đến Đời Sống Người Lao Động
Theo thông tin chi tiết trên báo Lao Động, dự thảo Nghị định quy định chi tiết này dự kiến sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026 để đồng bộ với Luật Thuế thu nhập cá nhân mới. Riêng các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú sẽ được áp dụng hồi tố cho toàn bộ kỳ tính thuế năm 2026.
[Mức giảm trừ cũ (Trước 2026)]
- Bản thân: 11 triệu VND/tháng
- Người phụ thuộc: 4.4 triệu VND/tháng
▼ TĂNG LÊN (Áp dụng từ 2026)
[Mức giảm trừ mới (Dự thảo 2026)]
- Bản thân: 15.5 triệu VND/tháng (+40.9%)
- Người phụ thuộc: 6.2 triệu VND/tháng (+40.9%)
- Bổ sung chi phí Y tế & Giáo dục: Tối đa 3.9 triệu VND/tháng (~47 triệu VND/năm)
Tác động hai chiều đối với xã hội:
- Về phía người lao động: Giúp giải tỏa áp lực tài chính rất lớn cho nhóm lao động trung lưu đô thị (đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng) – nơi mức sống đắt đỏ khiến ngưỡng đóng thuế cũ không còn phù hợp với thực tế CPI tăng cao.
- Về phía ngân sách Nhà nước: Bộ Tài chính ước tính việc bổ sung giảm trừ y tế, giáo dục sẽ làm giảm thu ngân sách khoảng 7.697 tỷ đồng mỗi năm. Tuy nhiên, số tiền này sẽ nằm lại trong túi người dân, lập tức chuyển hóa thành sức mua, kích thích tiêu dùng nội địa và gián tiếp thúc đẩy kinh tế tăng trưởng bền vững.
4. Ý Kiến Trái Chiều: Liệu Mức Giảm Trừ Giáo Dục Đã Thực Sự Đủ?
Dù nhận được sự đồng thuận lớn, dự thảo vẫn vấp phải một số ý kiến đóng góp từ các chuyên gia kinh tế và cộng đồng người lao động.
Nhiều ý kiến cho rằng mức trần giảm trừ giáo dục 24 triệu đồng/năm (tương đương 2 triệu đồng/tháng) vẫn còn khá khiêm tốn so với thực tế chi phí học tập tại các đô thị lớn. Đối với các gia đình cho con học trường tư thục, trường quốc tế hoặc đơn giản là các lớp kỹ năng mềm, ngoại ngữ, thể thao, nghệ thuật, mức chi phí thực tế thường cao gấp nhiều lần con số này.
Do đó, các chuyên gia đề xuất cơ quan soạn thảo có thể cân nhắc nâng mức giảm trừ giáo dục lên từ 50 - 60 triệu đồng/năm để sát hơn với bức tranh chi tiêu thực tế của các gia đình hiện đại.
5. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQs) Về Đề Xuất Thuế TNCN Mới
Q1: Khi nào đề xuất thu nhập trên 28.6 triệu mới phải nộp thuế được chính thức áp dụng?
Trả lời: Theo lộ trình, Luật Thuế TNCN sửa đổi có hiệu lực từ 1/7/2026. Tuy nhiên, các quy định giảm trừ đối với tiền lương, tiền công sẽ được áp dụng trọn vẹn cho kỳ tính thuế năm 2026 (tính từ ngày 1/1/2026 khi người lao động quyết toán thuế vào đầu năm 2027).
Q2: Nếu tôi không có người phụ thuộc thì thu nhập bao nhiêu mới phải nộp thuế?
Trả lời: Nếu không có người phụ thuộc, bạn vẫn được áp dụng giảm trừ bản thân (15.5 triệu/tháng) và tối đa chi phí y tế, giáo dục cá nhân (3.91 triệu/tháng). Tổng giảm trừ đạt 19.41 triệu/tháng. Cộng với khoảng 10.5% bảo hiểm xã hội, thu nhập gross khoảng hơn 21.7 triệu đồng/tháng của bạn mới bắt đầu chịu thuế TNCN.
Q3: Tôi cần làm gì để chuẩn bị cho việc giảm trừ chi phí y tế, giáo dục?
Trả lời: Ngay từ bây giờ, khi đóng học phí cho con hoặc thanh toán chi phí khám chữa bệnh tại các bệnh viện, phòng khám, bạn hãy yêu cầu cơ sở xuất Hóa đơn điện tử (có mã số thuế cá nhân của bạn hoặc người phụ thuộc) và lưu trữ cẩn thận các chứng từ này để phục vụ quyết toán thuế cuối năm.
Lời Kết
Đề xuất nâng ngưỡng chịu thuế TNCN lên mức thực tế hơn là một tín hiệu cực kỳ đáng mừng, thể hiện sự lắng nghe và điều chỉnh linh hoạt của Chính phủ trước biến động kinh tế toàn cầu. Việc hiểu rõ luật thuế không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền lợi tài chính cá nhân hợp pháp, mà còn giúp tối ưu hóa kế hoạch ngân sách cho gia đình trong tương lai.
Hãy chia sẻ bài viết này đến bạn bè, đồng nghiệp để cùng cập nhật những thay đổi mới nhất về Thuế thu nhập cá nhân 2026! Follow HR1Jobs để đón xem nhiều chủ đề thú vị khác nhé!
(Bài viết tổng hợp thông tin từ Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế và các nguồn báo chí chính thống tính đến tháng 5/2026)
Tiếng Việt
English