Thị trường lao động quý 1/2026 đang mở ra với nhiều tín hiệu khởi sắc. Từ con số dự báo thêm 300.000 người có việc làm, mức lương tối thiểu tăng chính thức theo luật, đến làn sóng doanh nghiệp tuyển dụng nhân lực chất lượng cao ngay từ những tuần đầu sau Tết Nguyên đán, bức tranh lao động đầu năm đang phác họa một chu kỳ mới với nhiều cơ hội lẫn thách thức đáng chú ý.

Bài viết này tổng hợp và phân tích toàn diện dựa trên số liệu từ Tổng cục Thống kê (GSO), Bộ Nội vụ, báo cáo của JobsGO, JobOKO, Talentnet Mercer, cùng dữ liệu thực tiễn từ thị trường, giúp người lao động lẫn doanh nghiệp nắm bắt chính xác bức tranh việc làm và thu nhập trong quý đầu năm 2026.

1. Nền tảng vững chắc từ năm 2025

Để hiểu đúng thị trường lao động quý 1/2026, cần nhìn lại xuất phát điểm của năm trước. Theo số liệu công bố chính thức của Tổng cục Thống kê, năm 2025, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên đạt 53,5 triệu người, tăng 589,5 nghìn người so với năm trước; số người có việc làm đạt 52,4 triệu người, tăng 578,3 nghìn người. 

Song song đó, thu nhập bình quân của người lao động đạt 8,4 triệu đồng/tháng, tăng 8,9% so với năm 2024 và tỷ lệ thiếu việc làm trong độ tuổi lao động giảm còn 1,65%. Đây là mặt bằng xuất phát khá tích cực, tạo nền tảng để bước sang năm 2026 với tâm thế chủ động.

Tuy nhiên, ổn định không có nghĩa là dư dả cơ hội cho tất cả mọi nhóm lao động. Các ngành thâm dụng lao động, khu vực sản xuất xuất khẩu, logistics, bán lẻ và dịch vụ vẫn phụ thuộc lớn vào đơn hàng, cầu tiêu dùng và chu kỳ sau Tết.

Đọc ngay: Cải Cách Tiền Lương 2026: Lương Thay Đổi Như Thế Nào?

2. Dự báo số người có việc làm quý 1/2026 tăng thêm 300.000 người

Đây là con số đáng chú ý nhất của giai đoạn này. Theo bản tin thị trường lao động Việt Nam do Bộ Nội vụ dự báo, trong quý 1/2026, số người có việc làm có thể tăng khoảng 300.000 người so với quý 4/2025, nâng tổng số lao động có việc làm lên khoảng 53 triệu người.

Nhu cầu tuyển dụng ngay sau Tết cũng được ghi nhận ở mức cao. Sau Tết Nguyên đán, dự kiến nhu cầu tuyển dụng tại TP. Hồ Chí Minh là hơn 59.000 lao động và tại Hà Nội là trên 60.000 vị trí, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực sản xuất, chế biến thực phẩm, vận tải và kho bãi, công nghiệp và xây dựng.

Thị trường lao động những tháng đầu năm 2026 tiếp tục khởi sắc khi nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp tăng lên hoặc duy trì ổn định, nổi bật trong các lĩnh vực sản xuất, công nghiệp, chế biến chế tạo, logistics, vận tải và một số dịch vụ thiết yếu.

2.1 Các ngành có nhu cầu nhân sự cao nhất trong quý 1/2026

Dựa trên tổng hợp dữ liệu từ nhiều nguồn, những lĩnh vực đang tuyển dụng mạnh nhất gồm:

• Sản xuất, chế biến chế tạo và công nghiệp nặng, đặc biệt ở các khu công nghiệp tại Bình Dương, Đồng Nai, Bắc Ninh, Nghệ An.
• Logistics và vận tải kho bãi, nhóm ngành duy trì nhu cầu tuyển dụng cao ngay cả trong thời điểm mùa vụ sau Tết.
• Công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn, nhóm có nhu cầu tăng mạnh nhưng nguồn cung vẫn hạn chế.
• Tài chính, ngân hàng và bảo hiểm, nhóm ưu tiên ứng viên có năng lực chuyên sâu và khả năng thích ứng số.
• Marketing, truyền thông và quảng cáo số, phản ánh xu hướng dịch chuyển mạnh sang nền tảng TikTok và nội dung video.
• Du lịch, nhà hàng và khách sạn, phục hồi đáng kể theo đà tăng trưởng tiêu dùng dịch vụ đầu năm.

Theo số liệu công bố của Cục Thống kê, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong tháng 01/2026 ước tăng 9,3% so với cùng kỳ năm trước, tạo nền tảng thuận lợi cho các ngành dịch vụ và bán lẻ duy trì đà tuyển dụng tích cực.

3. Mức lương quý 1/2026: Tăng đồng loạt trên cả nước

3.1 Lương tối thiểu vùng tăng 7,2% từ ngày 1/1/2026

Đây là mức điều chỉnh đáng kể, mang lại lợi ích trực tiếp cho hàng triệu người lao động. Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, từ ngày 1/1/2026, mức lương tối thiểu vùng tăng bình quân khoảng 7,2% so với năm 2025, với mức tăng dao động từ 250.000 đến 350.000 đồng/tháng tùy theo từng vùng địa lý.

Mức lương tối thiểu vùng cụ thể từ ngày 1/1/2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP:

• Vùng I (Hà Nội, TP.HCM và các quận nội thành lớn): 5.310.000 đồng/tháng
• Vùng II (các tỉnh, thành phố lân cận): 4.730.000 đồng/tháng
• Vùng III (các đô thị tỉnh): 4.140.000 đồng/tháng
• Vùng IV (các huyện, vùng nông thôn): 3.700.000 đồng/tháng

Kết quả khảo sát tại 200 doanh nghiệp cho thấy 90% doanh nghiệp đã hoàn tất phương án điều chỉnh, với mức tăng dự kiến phổ biến từ 7 đến 10%. Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp không chỉ tăng mức sàn mà còn điều chỉnh tăng đồng loạt cho các bậc lương cao hơn để giữ khoảng cách thâm niên hợp lý.

3.2 Thu nhập bình quân theo ngành nghề

Dựa trên dữ liệu từ báo cáo Talentnet Mercer 2025, JobOKO và GSO, mức thu nhập theo ngành trong quý 1/2026 có thể tham khảo như sau:

• Công nghệ thông tin (lập trình viên, kỹ sư phần mềm): từ 20 đến 100 triệu đồng/tháng tùy năng lực và kinh nghiệm.
• Tài chính, ngân hàng cấp chuyên viên trở lên: từ 15 đến 50 triệu đồng/tháng.
• Marketing số và truyền thông: từ 10 đến 40 triệu đồng/tháng, tùy cấp bậc và kỹ năng thực chiến.
• Logistics và quản lý chuỗi cung ứng: từ 10 đến 30 triệu đồng/tháng ở cấp quản lý.
• Sản xuất và kỹ thuật cơ điện tử: từ 8 đến 25 triệu đồng/tháng.
• Quản lý nhân sự cấp cao trong tập đoàn lớn: có thể đạt 70 đến 90 triệu đồng/tháng.

Tại khu vực Đông Nam Bộ, bao gồm TP.HCM, thu nhập trung bình hàng tháng đạt 9,3 triệu đồng, trong đó riêng lao động TP.HCM đạt mức lương trung bình 9,7 triệu đồng, nằm trong nhóm khu vực có mức lương cao nhất cả nước.

Theo báo cáo lương và thị trường nhân sự của JobOKO, mặt bằng lương tiếp tục tăng nhẹ nhưng có chọn lọc. Xu hướng nổi bật là lương không còn tăng theo số năm kinh nghiệm, mà tăng theo kỹ năng khan hiếm. Đặc biệt, ngoại ngữ (tiếng Trung) trở thành đòn bẩy lương mạnh, giúp mức thu nhập cao hơn từ 10 đến 40% so với ứng viên cùng vị trí.

4. Thách thức lớn cần nhìn thẳng

Bức tranh tích cực không che khuất những điểm tối mà thị trường lao động quý 1/2026 vẫn đang đối mặt.

4.1 Nghịch lý "thừa thầy, thiếu thợ" vẫn chưa được giải quyết

Tình trạng thất nghiệp cục bộ vẫn diễn ra, nghịch lý thừa thầy thiếu thợ còn phổ biến khi nhiều ngành cần lao động như công nghệ thông tin, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo tăng mạnh nhưng Việt Nam lại chưa đáp ứng được. Nguyên nhân cốt lõi là chất lượng nguồn nhân lực còn thấp, hiện mới khoảng 29,2% lao động Việt Nam được đào tạo có chứng chỉ nghề.

4.2 Thất nghiệp trong thanh niên vẫn ở mức đáng lo ngại

Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên từ 15 đến 24 tuổi trong quý IV/2025 vẫn ở mức 9,04%, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ thất nghiệp chung và tăng 1,1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.  Đây là lời cảnh báo cho nhóm lao động trẻ cần nâng cao kỹ năng thực tiễn.

Tìm hiểu chi tiết: Cách Tính Trợ Cấp Thôi Việc 2026 Cho Người Lao Động Nghỉ Việc

4.3 AI tác động kép đến thị trường lao động

Báo cáo của Cốc Cốc Research ghi nhận 80% người lao động chủ động sử dụng các công cụ AI trong công việc, trong đó phần lớn đang sử dụng ngay cả khi doanh nghiệp chưa có hướng dẫn hoặc quy định cụ thể. Điều này phản ánh tốc độ thích nghi cá nhân đang nhanh hơn tổ chức, nhưng nếu không có chiến lược rõ ràng, AI có thể chỉ dừng lại ở việc "làm nhanh hơn" thay vì thực sự nâng tầm năng lực cốt lõi.

4.4 Tâm lý người lao động thận trọng hơn bao giờ hết

Khảo sát cho thấy hơn một nửa người lao động (53,8%) vẫn giữ nguyên vị trí trong 12 tháng qua, trong khi 48,7% đang cân nhắc cơ hội mới, nhưng chỉ 28,1% sẵn sàng chuyển việc ngay nếu có đề nghị đủ hấp dẫn. Bên cạnh đó, 76,9% người lao động sẵn sàng lựa chọn môi trường làm việc lành mạnh, tôn trọng và cân bằng, ngay cả khi phải đánh đổi mức lương cao hơn.

5. Khuyến nghị cho người lao động và doanh nghiệp

Dựa trên toàn bộ dữ liệu và xu hướng được phân tích, có một số định hướng thiết thực:

Đối với người lao động:

• Ưu tiên đầu tư nâng cao kỹ năng chuyên môn, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, AI ứng dụng và phân tích dữ liệu.
• Ngoại ngữ, đặc biệt tiếng Trung và tiếng Anh, tiếp tục là đòn bẩy quan trọng để tăng thu nhập đáng kể.
• Xây dựng hồ sơ năng lực thực chiến thay vì chỉ dựa vào bằng cấp, vì doanh nghiệp ngày càng ưu tiên kinh nghiệm thực tế.
• Theo dõi sát chính sách lương tối thiểu vùng và các quy định BHXH mới để bảo vệ quyền lợi của mình.

Đối với doanh nghiệp:

• Xây dựng thương hiệu nhà tuyển dụng tốt bởi thách thức không chỉ nằm ở số lượng việc làm mà ở chất lượng việc làm và chất lượng nguồn nhân lực, đòi hỏi doanh nghiệp muốn phát triển bền vững phải đầu tư vào môi trường làm việc, văn hóa tổ chức và chiến lược phát triển con người.
• Xây dựng lộ trình rõ ràng về ứng dụng AI trong quy trình làm việc để giữ chân nhân tài.
• Cạnh tranh tuyển dụng nhân lực chất lượng cao bằng chính sách đãi ngộ linh hoạt, không chỉ dựa vào mức lương.

Đọc ngay: Lương Cơ Sở 2026 Tăng Bao Nhiêu? Toàn Bộ Thay Đổi Cần Biết

Cục Việc làm thuộc Bộ Nội vụ dự báo thị trường lao động năm 2026 sẽ chịu tác động bởi nhiều yếu tố, bao gồm ảnh hưởng của thương mại toàn cầu, lạm phát và chính sách thuế quan của Hoa Kỳ có hiệu lực, đồng thời cùng với hiệu quả của việc sắp xếp tổ chức chính quyền 2 cấp và ứng dụng chuyển đổi số trong việc cung ứng dịch vụ công, sẽ tạo ra nhiều việc làm giá trị cao nhưng cũng sẽ có nhiều lao động phải cắt giảm việc làm.

Nhìn tổng thể, thị trường lao động quý 1/2026 là bức tranh của sự chuyển mình có chọn lọc. Số lượng việc làm tăng, lương được cải thiện đáng kể, song cơ hội chỉ thực sự rộng mở với những ai chủ động nâng cấp bản thân. Đây không phải thị trường của "lao động đại trà" mà là thị trường của "lao động tạo ra giá trị gia tăng", nơi kỹ năng khan hiếm, tư duy công nghệ và khả năng thích ứng là những tấm vé quan trọng nhất để đón đầu làn sóng cơ hội mới. HR1Jobs chúc bạn thành công!