Cần chuẩn bị gì trước khi nhảy việc để không rơi vào cảnh nghỉ việc trong hào hứng nhưng tìm việc trong hoang mang? Với người mới có 1–2 năm kinh nghiệm, câu trả lời không chỉ là cập nhật CV. Bạn cần xác định đích đến, kiểm tra khoảng trống kỹ năng, tạo bằng chứng năng lực, thử sức với thị trường và chuẩn bị tài chính. Đó cũng là hành trình 90 ngày của An trước khi rời công ty đầu tiên.
An là nhân vật tình huống được tổng hợp từ những vấn đề phổ biến của người trẻ trong những năm đầu đi làm. Tên và một số chi tiết đã được thay đổi nhằm bảo đảm tính riêng tư.
Ngày đầu tiên của kế hoạch 90 ngày
Trong bài viết trước (Có Nên Nghỉ Việc Khi Chưa Có Việc Mới), An đã không gửi email xin nghỉ việc vào tối hôm đó. Không phải vì An thay đổi ý định, mà vì lá đơn nghỉ việc không thể tự giải quyết những điều còn thiếu trong CV, portfolio và định hướng nghề nghiệp.
Sáng hôm sau, An tạo một bảng theo dõi mang tên: “90 ngày tạo quyền lựa chọn”.
Mục tiêu không phải biến mình thành một ứng viên hoàn hảo trong ba tháng. An chỉ cần trả lời được ba câu hỏi:
- Mình muốn đi đâu?
- Mình có bằng chứng nào cho thấy mình làm được việc?
- Thị trường có đang sẵn sàng trả tiền cho năng lực đó không?
Đây là cách An chia 90 ngày thành ba giai đoạn: chọn đúng đích đến, biến kinh nghiệm thành bằng chứng và kiểm tra sức cạnh tranh trên thị trường.
Ngày 1–30: Chọn đúng công việc tiếp theo
Trước đây, An thường tìm việc bằng cách nhập “Marketing Executive” rồi lưu những vị trí có mức lương hấp dẫn. Nhưng cùng một chức danh có thể bao gồm những công việc rất khác nhau. Có nơi thiên về nội dung, có nơi yêu cầu chạy quảng cáo, phân tích dữ liệu hoặc quản lý toàn bộ chiến dịch.
Nếu chưa biết mình muốn gì, ứng viên rất dễ rải CV vào hàng chục vị trí không liên quan rồi mất tự tin khi không nhận được phản hồi.
Chốt một vị trí mục tiêu
Trong tuần đầu tiên, An viết ra ba nhóm tiêu chí:
- Vai trò mong muốn: công việc chính, phạm vi trách nhiệm và kỹ năng muốn phát triển.
- Môi trường mong muốn: quy mô doanh nghiệp, cách quản lý, văn hóa và cơ hội được hướng dẫn.
- Điều kiện tối thiểu: mức lương, phúc lợi, địa điểm và hình thức làm việc.
An cũng xác định ba điều không muốn lặp lại ở công ty tiếp theo. Bước này giúp nhân vật phân biệt một cơ hội thật sự phù hợp với một lời mời chỉ “có vẻ tốt hơn” nơi hiện tại.
Đọc JD như dữ liệu thị trường
Thay vì đọc từng JD rồi quên, An thu thập 20–30 tin tuyển dụng cùng nhóm vị trí và ghi lại:
- Kỹ năng xuất hiện thường xuyên.
- Công cụ chuyên môn cần biết.
- Số năm kinh nghiệm phổ biến.
- Các nhiệm vụ được nhấn mạnh.
- Loại thành tích nhà tuyển dụng quan tâm.
- Yêu cầu về AI, dữ liệu hoặc ngoại ngữ.
Cách làm này giúp An phát hiện ba khoảng trống chính: phân tích dữ liệu, xây dựng báo cáo và khả năng trình bày hiệu quả chiến dịch.
Theo World Economic Forum về xu hướng đánh giá ứng viên, 81% doanh nghiệp được khảo sát dự kiến tiếp tục dựa vào kinh nghiệm làm việc khi tuyển dụng trong giai đoạn 2025–2030; 48% dự kiến sử dụng các bài đánh giá kỹ năng. Điều đó cho thấy nhà tuyển dụng không chỉ xem ứng viên đã đi làm bao lâu mà còn muốn kiểm tra khả năng thực hiện công việc.
Xem thêm: 7 Kỹ Năng AI Mà JD Năm 2026 Xuất Hiện Ngày Càng Nhiều
Không học mọi thứ cùng lúc
Sau khi đọc JD, An từng muốn đăng ký năm khóa học. Nhưng một danh sách chứng chỉ dài không đồng nghĩa với năng lực tốt hơn.
An chỉ chọn hai khoảng trống:
- Một kỹ năng xuất hiện thường xuyên trong JD.
- Một kỹ năng có thể áp dụng ngay tại công ty hiện tại.
Nguyên tắc của 30 ngày đầu là:
Không học vì sợ bị bỏ lại. Hãy học thứ giúp bạn tiến gần hơn đến công việc mục tiêu.
Để hiểu thêm những thay đổi đang tác động đến nhu cầu tuyển dụng, người tìm việc có thể tham khảo các xu hướng nhân sự năm 2026 tại Việt Nam trên HR1Jobs.
Ngày 31–60: Biến kinh nghiệm thành bằng chứng năng lực
Sau 30 ngày, An đã biết công ty tiếp theo cần gì. Vấn đề còn lại là chứng minh mình có thể đáp ứng những yêu cầu đó.
Kiểm kê những gì đã làm
An chia trải nghiệm tại công ty đầu tiên thành bốn nhóm:
- Dự án đã tham gia.
- Vấn đề từng giải quyết.
- Công cụ và kỹ năng đã sử dụng.
- Kết quả có thể đo lường.
Một dự án không cần phải thật lớn mới có giá trị. Điều quan trọng là An phải làm rõ vai trò của mình.
Thay vì viết:
Hỗ trợ triển khai chiến dịch truyền thông sản phẩm.
An chuyển thành:
Phụ trách kế hoạch nội dung và phối hợp triển khai chiến dịch trong sáu tuần, góp phần tăng 28% lượng truy cập trang sản phẩm và tạo 90 khách hàng tiềm năng.
Nếu không có số liệu doanh thu, ứng viên vẫn có thể sử dụng những chỉ số liên quan như thời gian xử lý, tỷ lệ hoàn thành, lượng tiếp cận, số khách hàng, mức độ hài lòng hoặc quy mô công việc.
Tạo một dự án “đáng để kể”
An chủ động đề xuất phụ trách báo cáo cuối tháng cho một chiến dịch mới. Đây chính là cơ hội để thực hành kỹ năng phân tích dữ liệu còn thiếu.
Dự án được ghi lại theo năm phần:
- Bối cảnh và vấn đề.
- Mục tiêu cần đạt.
- Vai trò của An.
- Hành động đã thực hiện.
- Kết quả và bài học.
Cấu trúc này có thể dùng đồng thời cho CV, portfolio và câu trả lời phỏng vấn.
Đến cuối ngày 60, An có ba case study ngắn thay vì một danh sách dài các nhiệm vụ. Đây là bước chuyển quan trọng từ experience sang evidence: từ việc đã từng tham gia sang bằng chứng cho thấy mình có thể tạo ra kết quả.
Sử dụng AI như đòn bẩy, không phải lớp ngụy trang
An sử dụng AI để:
- So sánh CV với JD mục tiêu.
- Gợi ý cách nhóm các kỹ năng liên quan.
- Kiểm tra lỗi chính tả và câu chữ.
- Mô phỏng câu hỏi phỏng vấn.
- Tóm tắt khoảng trống kiến thức cần bổ sung.
Nhưng An không để AI tự sáng tác thành tích hoặc viết những trải nghiệm chưa từng có.
Theo nghiên cứu năm 2025 của Tổ chức Lao động Quốc tế, cứ bốn người lao động trên thế giới thì có một người làm trong nghề nghiệp chịu một mức độ tác động nhất định từ GenAI. Tuy nhiên, phần lớn công việc được dự báo sẽ thay đổi thay vì biến mất hoàn toàn vì vẫn cần sự tham gia của con người.
Vì vậy, lợi thế không nằm ở việc để AI làm thay tất cả, mà ở khả năng đặt câu hỏi, kiểm chứng và chịu trách nhiệm về kết quả. HR1Jobs cũng đã phân tích cụ thể cách AI đang thay đổi hoạt động tuyển dụng và những điều ứng viên cần lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ.
Ngày 61–90: Kiểm tra sức cạnh tranh trên thị trường
Bước sang tháng cuối, An không nghỉ việc ngay. An bắt đầu ứng tuyển có chọn lọc trong khi vẫn hoàn thành trách nhiệm ở công ty hiện tại.
Viết CV theo từng nhóm vị trí
An tạo một CV nền chứa toàn bộ kinh nghiệm, sau đó điều chỉnh cho từng nhóm công việc.
Mỗi phiên bản đều ưu tiên:
- Từ khóa thật sự phù hợp với JD.
- Kỹ năng quan trọng nhất của vị trí.
- Hai hoặc ba thành tích liên quan.
- Liên kết đến portfolio.
- Phần giới thiệu ngắn, nói rõ hướng phát triển.
An không cố nhồi mọi từ khóa vào hồ sơ. Nếu một kỹ năng xuất hiện trong JD nhưng chưa từng sử dụng, An không đưa vào chỉ để vượt qua bước sàng lọc.
Ứng tuyển như một quá trình thử nghiệm
Thay vì rải 50 CV giống nhau, An chọn 10–15 vị trí có độ phù hợp tương đối cao và theo dõi:
- Ngày ứng tuyển.
- Phiên bản CV đã sử dụng.
- Mức độ phù hợp với JD.
- Có được liên hệ hay không.
- Vòng tuyển dụng đã đi tới.
- Lý do từ chối nếu nhận được phản hồi.
Sau hai tuần, dữ liệu bắt đầu cho An biết vấn đề nằm ở đâu:
- Không được gọi: cần xem lại CV, vị trí mục tiêu hoặc mức độ phù hợp.
- Qua CV nhưng trượt phỏng vấn: cần cải thiện cách trình bày kinh nghiệm.
- Thường trượt bài kiểm tra: khoảng trống kỹ năng vẫn chưa được xử lý.
- Có nhiều phản hồi nhưng offer chưa phù hợp: cần xem lại tiêu chí chọn việc.
Việc tiếp tục làm trong khi tìm cơ hội mới cũng giúp ứng viên giảm áp lực phải nhận lời mời đầu tiên chỉ để có thu nhập, như phân tích của Tuổi Trẻ về việc tìm việc mới khi vẫn đang đi làm.
Luyện kể câu chuyện nghề nghiệp
An chuẩn bị câu trả lời cho bốn câu hỏi:
- Vì sao bạn muốn rời công ty hiện tại?
- Thành tích nào thể hiện rõ nhất năng lực của bạn?
- Bạn đã xử lý một vấn đề khó như thế nào?
- Vì sao công việc này phù hợp với bước tiếp theo?
An không nói xấu công ty cũ, cũng không dùng câu trả lời chung chung như “muốn tìm môi trường tốt hơn”. Thay vào đó, An kết nối kinh nghiệm hiện tại với mục tiêu tiếp theo.
Nếu chưa tự tin, ứng viên có thể tham khảo cách vượt qua nỗi sợ phỏng vấn dành cho intern và fresher.
Sau 90 ngày, khi nào bạn đã sẵn sàng nhảy việc?
Ngày thứ 90, An chưa trở thành ứng viên giỏi nhất thị trường. Nhưng An đã có:
- Một vị trí mục tiêu rõ ràng.
- Danh sách kỹ năng cần thiết.
- Ba case study có kết quả.
- CV và portfolio phù hợp.
- Dữ liệu phản hồi từ quá trình ứng tuyển.
- Quỹ dự phòng và tiêu chí đánh giá offer.
Quan trọng hơn, An không còn muốn nghỉ việc chỉ để thoát khỏi cảm giác mắc kẹt. An đã biết mình muốn đi đâu và có thể mang theo giá trị gì.
Bạn có thể cân nhắc bước sang công ty mới khi cơ hội đó cải thiện ít nhất hai trong ba yếu tố: năng lực, phạm vi trách nhiệm và chất lượng cuộc sống. Đừng chỉ nhìn vào mức tăng lương nếu công việc mới lặp lại đúng vấn đề khiến bạn muốn rời công ty cũ.
Nhảy việc tốt không phải là một cú nhảy trong bóng tối. Đó là bước chuyển đã được chuẩn bị khi bạn vẫn còn thời gian, thu nhập và quyền lựa chọn.
Xem thêm: Top 5 kỹ năng công việc sống còn năm 2026, nếu không muốn trong 39% người bị đào thải
Câu hỏi thường gặp
Cần chuẩn bị gì trước khi nhảy việc?
Bạn cần xác định vị trí mục tiêu, đối chiếu năng lực với JD, hoàn thiện thành tích và portfolio, cập nhật CV, luyện phỏng vấn, kiểm tra thị trường và chuẩn bị quỹ tài chính.
Có nên nghỉ việc rồi mới bắt đầu tìm việc?
Điều này phụ thuộc vào sức khỏe, môi trường làm việc và khả năng tài chính. Nếu công việc vẫn an toàn, tìm cơ hội khi còn đi làm thường giúp bạn duy trì thu nhập và có nhiều thời gian đánh giá offer hơn.
Nên ứng tuyển bao nhiêu công việc trong 90 ngày?
Không có con số bắt buộc. Với kế hoạch trên, có thể bắt đầu bằng 10–15 vị trí có độ phù hợp cao, theo dõi phản hồi và điều chỉnh trước khi mở rộng phạm vi.
Có nên dùng AI để viết CV?
Có thể dùng AI để rà soát cấu trúc, lỗi diễn đạt và mức độ phù hợp với JD. Tuy nhiên, mọi kỹ năng, thành tích và trải nghiệm trong CV phải đúng với năng lực thực tế của bạn.
Đón đọc bài tiếp theo: Có Nên Nghỉ Việc Khi Chưa Có Việc Mới? 7 Yếu Tố Fresher Cần Cân Nhắc
Chúc bạn có những trải nghiệm nâng cấp bản thân tuyệt vời cùng HR1Jobs. Hãy thường xuyên theo dõi chuyên mục Blog của chúng tôi để cập nhật những xu hướng tuyển dụng và bí quyết phát triển sự nghiệp mới nhất!
Tiếng Việt
English